سلام به دوستان خوبم

خوبید؟ می بینم که داریم به زمستون پرند هم نزدیک می شیم. مواظب خودتون باشید که سرما نخورید.

خب از این حرف ها که بگذریم سخن دیسکاشن خوش تر است.

این هم از متن پروژه ی خانم طباطبایی که می دونم منتظرش بودید...

سیستم های خبره(خانم طباطبایی راد)

سیستم های مبتنی بردانش (Expert System):

ــ آغاز برنامه های هوشمند کامپیوتری در سالهای 1950 و 1960 بود. در این سالها تئوری جدیدی به نام Heuristics  ( روشهای ابتکاری) ابداع شد که بعد ها سیستم های خبره نام گرفت. و اما سرآغاز سیستم های خبره ی امروزی از 1970 و اوایل 1980 است.

ــ سیستم ها خبره از شاخه های هوش مصنوعی است. هوش مصنوعی روشی است جهت هوشمند کردن کامپیوتر تا قادر باشد در هر لحظه تصمیم گیری کرده و قادر به حل مسائل باشد.

 مباحث کاربردی و مهم در تحقق یک سیستم هوش مصنوعی عبارتند از:

1ــ سیستم خبره (زبانهای برنامه نویسی یک سیستم خبره)

2ــ شبکه های عصبی

3ــ الگوریتم های ژنتیک

4ــ سیستم منطق فازی

ــ سیستم ها خبره از نظر برنامه های هوشمند، کامپیوتری هستند که رفتار یک انسان متخصص در یک زمینه ی به خصوص را تقلید می کند.

این سیستم ها از نظر نرم افزاری قادر به ارائه و یادگیری راه حل مسئله هستند؛ بنابراین هر نرم افزاری که این ویژگی را داشته باشدمی تواند یک سیستم خبره باشد.

از نظر سخت افزاری هم این سیستم ها از Processor RISC* استفاده می کنند.و معمای آن مطابق معماری سوپر کامپیوتر هاست که به صورت پردازش موازی* کار را انجام می دهند.

*Processor RISC:این روش شامل استفاده از جملات کوتاه وقاعده ای در زبان سیستم است.

*پردازش موازی: مراحل مختلف در رسیدن به یک هدف با هم در یک راستا کار می کنند.

اجزای سیستم های خبره:

ــ پایگاه دانش (Knowledge Base system "KB" ): 

محلی است که دانش خبره بصورت کدگذاری شده و قابل فهم برای سیستم دخیره می شود. به کسی که دانش را کدگذاری می کند مهندس دانش گفته می شود. این دانش بصورت عبارات شرطی و قاعده در پایگاه دانش قرار می گیرد (مثلا اگر چراغ قرمز است بایست)

ــ حافظه ی کاری(Working Storage):

هر کای که سیستم خبره انجام می دهد در این قسمت ذخیره می شود(مثل تجربه های انسان که در ذهن او جای می گیرد). این قسمت هیچ ورودی ای از سمت مهندس دانش دریافت نمی کند.

ــ امکانات توضیح (Explanation Facilities): 

یکی از خواصی که سیستم خبره توانایی در توضیح یک به یک مراحل تصمیم ، پیشنهاد ویا تشخیص است.(البته به زبان قابل فهم برای سیستم).

این امکان باعث می شود که کاربر به سیستم اعتماد کند همچنین به مهندس دانش این امکان را می دهد که با استدلال درست از صحت سیستم مطمئن سود.و در مقابل نیز کاربر می تواند برای هر تصمیم یا پیشنهاد سیستم از آن توضیح بخواهد.

امکانات کسب دانش:

مرحله ی اکتساب دانش شامل تمام مراحلی است که طی آن دانش به فرم قابل استفاده برای سیستم تبدیل شود.

ــ واسط کاربر(User Interface ) :

واسطی که بین کاربر و سیستم است و موظف است اطلاعات سیستم را به زبان کاربر قابل استفاده کندو همینطور کاربر با آن می تواند به سوالات سیستم پاسخ دهد. این واسط قدرت تبادلی بالایی را دارد.. امکانات توضیح با همین واسط انجام می شود.

ــ موتور استنتاج (Interface Engine):

یک سیستم خبره مثل انسان باید تشخیص دهد کدام قانون برای کدام مسئله است و قدرت ارزیابی و استنتاج را داشته باشد.عمل استنتاج به صورت اعلام نتیجه به کاربر است( یا انجام کار دیگر).

موتور استنتاج یک سیستم خبره دو نوع استراتژی برای حل مسائل دارد.

1) پیشرو: با  استفاده از واقعیت شروع به استدلال می کند. (مثلا در هوای ابری در هنگام خروج از خانه چتر به همراه می برید) در مسائل پیش بینی ، نظارت و کنترل از روش پیشرو استفاده می شود.

2) پسرو: استدلال معکوس دارد یعنی سعی دارد از فرضیه به حقیقت برسد(به عنوان مثال: شما از هوای بیرون مطلع نیستید  یک نفر با کفش خیس و چتر وارد می شود و شما از او می پرسید که آیا هوا بارانی است؟ اگر جواب فرد مثبت بود فرضیه ی شما مبنی بر بارانی بودن هوا درست است .)

بسته به نوع طراحی سیستم ، موتور استنتاج ممکن است با روش پسرو یا پیشرو کار کند. ( در مسائل تشخیصی از روش پسرو استفاده می شود)

زبانهای مورد کاربرد در سیستم خبره:

LISP ـ Loopsـ VBـ Clips ـ  Prolog 

حوزه های کاربرد:

سامانه های خبره در رشته های پزشکی ( که معروفترین آن MYCIN است) ، حسابداری و خدمات مالی کاربرد دارد.

سیستم خبره این مقوله ها می تواند  راهنمایی، تحلیل ، دسته بندی،مشاوره،طراحی ، تشخیص ، پیش بینی، کاوش ، برنامه ریزی، زمان بندی و آزمایش را انجام دهد.

همچنین سیستم های خبره شامل سیستم های مربوط به تعمیر ،نگهداری و برنامه ریزی در صنایع هوایی سیستم های مربوط به تحقیقات در مواد شیمیایی ، دارویی ، پزشکی و نرم افزار ویژه ی طراحی مهندسی می با شد.

سیستم خبره( (XCON :

نمونه ای یک سیستم خبره ی موفق که سالانه میلیونها دلار صرفه جویی، نصیب شرکت DEC کرد فقط با این کار که زمان لازم برای پیکره بندی (مشخص کردن حجم مقدار و زمان لازم سفارش نیازها بدون تعریف دقیق مسئله با حساب سر انگشتی) سفارش را کاهش داد. که باعث بالا رفتن صحت کار شد. این سیستم به طور متوسط هر سفارش را ظرف دو دقیقه پیکره بندی می کند که 15 برابر سریعتر از انسان است.همچنین انسان در 70% مواقع پیکره بندی را درست انجام می دهد در حالیکه سیستم خبره در 98 % مواقع این کار را درست انجام می دهد.

مزایای سیستم خبره:

ـ24 ساعته و هر روز از سال قابل دسترسی است.

ـ از بین رفتنی نیست، قابل ذخیره و حتی قابل کپی است.

ـ یک انسان متخصص وقتی خسته شود کارایی خود را از دست می دهد.

ـ با کپی از دانش یک سیستم به سیستم دیگر به سرعت و سادگی میتوان یک سیستم متخصص دیگر پدید آورد اما در مورد انسان این کار به این سادگی قابل اجرا نیست.

ـ سیستم خبره در محیط هایی که ممکن است برای انسان خطرناک باشد می تواند به کار برده شود.

ـ یک سیستم خبره می تواند مجموع آگاهی های چند فرد خبره باشد.

ـ پاسخ دهی سریع و با اطمینان حتی در مواقع اضطراری که انسان درست نمی تواند تصمیم بگیرد.

ـ آموزش کاربر؛ این سیستم می تواند مثل یک خود آموز هوش عمل کند مثلا مثالهایی را به سیستم خبره میدهند و روش استدلال را از آن می خواهند.

ـ سهولت انتقال دانش؛ از مهمترین مزایای انتقال آن به مکان های جغرافیایی گوناگوناست این امر برای کشورهایی که قدرت خرید دانش متخصصان را ندارند مهم است.